Faize Sınır Getiren Düzenleme AYM Tarafından İptal Edildi

Ülkemizdeki hızlı enflasyon artışına bağlı olarak artan reel piyasa faiz orana göre alacak-borç ilişkisinden uygulanması gereken faiz oranına yasal düzenleme ile sınır getirilmesi alacaklılar aleyhine bir düzenleme olmuş, borçluların borçlarını geç ödemesi sebepsiz zenginleşmeye varan sonuçlar ortaya çıkarmıştır.  Kahramanmaraş 3. İdare Mahkemesi’nin bir uyuşmazlık üzerine konuyu itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine taşıması, enflasyon oranı ile reel piyasa koşullarının altında faiz ödenmesine neden olan yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi.

4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle değiştirilen 1. maddesindeki “Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık yüzde oniki oranı üzerinden yapılır.” şeklideki  hükmü incelemeyen Yüksek Mahkeme, “… Bu bağlamda kuralın birinci fıkrasında kanuni faiz ödenmesi gereken hâllerde bu ödemenin yıllık yüzde on iki oranı üzerinden yapılacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda hak edildiği hâlde alınamayan bir miktar paranın ödeneceği tarihe kadar geçen sürede hak sahibinin enflasyon etkisiyle makul olanın ötesinde bir ekonomik kaybının oluşabileceği açıktır. Bunun yanı sıra kuralın ikinci fıkrasında Cumhurbaşkanına kanuni faiz oranını artırma yetkisi tanınmış ise de söz konusu yetkinin kanuni faiz oranını bir katına kadar artırmaktan ibaret olduğu, bu durumda kuralda belirlenen kanuni faiz oranının Cumhurbaşkanı tarafından en fazla yıllık yüzde yirmi dört oranına çıkarılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda kuralla borcun geç ödenmesi nedeniyle belli bir oranda faiz ödenmesi öngörülmekle birlikte paranın değerinde oluşacak aşınmayı telafi etmek amacıyla enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğramadan ödenmesini sağlayacak mekanizmaların öngörülmediği, hukuk sisteminde alacağın enflasyon karşısında değer kaybının önlenmesi için etkili bir hukuk yolunun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır…”  şeklindeki gerekçeyle yasa düzenlemenin iptaline karar vermiştir.

Yasal düzenlemeye dayalı olarak eksik faiz alan veya az faiz aldığı için zarara uğrayanlar, AYM’nin bu kararına dayalı olarak ek faiz talep edebilecek midir?